Geschiedenis

1997: Circusfestival in Ethiopië

Uit grote nieuwsgierigheid naar de roots van Circus Ethiopia ging ik eind januari 1997 op reis naar Ethiopië. Wat ik daar meemaakte behoort tot de meest indrukwekkende momenten van mijn leven.

Mijn eerste bezoek aan de oefenruimte in Addis Abeba

Het antwoord op de vraag hoe het mogelijk is dat het niveau van de Ethiopische circusartiesten zo ontzettend hoog is, had ik na mijn eerste bezoek aan de snikhete oefenruimte in Addis Abeba direct gevonden. Na een uur intensief sprongen maken, rondjes rennen, opdrukken, rekken en strekken, lieten de artiesten mij weten dat dit nog maar de opwarming was en dat de echte training nog moest beginnen. Ze vertelden mij dat ze dit programma dagelijks doorlopen en dat zie iedere zondag een optreden geven in de stad. Ik vergeleek dit met de artiesten van Circus Rotjeknor die één keer per week maximaal twee uur bij elkaar komen en maar af en toe een optreden geven. Als we in Rotterdam net zo goed willen zijn als de Ethiopische leeftijdgenoten, dan zouden we voortaan al onze tijd en energie moeten steken in het circus. Ik wilde dit de artiesten van Circus Rotjeknor niet aandoen.

Op de fiets door Ethiopië!

Al snel na de start van Circus Ethiopia in 1991 was het initiatief van Addis Abeba opgevolgd in andere plaatsen in Ethiopië. Zo hadden we in Nederland al artiesten ontvangen van Circus Jimma. In het stadje Nazareth, een kleine 100 kilometer bergafwaarts, was ook een circus. Om er te komen kon ik kiezen voor het openbaar vervoer in een stampvolle bus. Ik mocht van Marc La Change ook zijn fiets lenen en dat deed ik. Zo fietste ik eerst een heel stuk door de drukke stad waar veel mensen aanmoedigend naar mij zwaaiden: ‘Hello friend!’. Na een tijdje rijden, werd het steeds wat rustiger om mij heen en even later was in de wijde omgeving niemand meer te bekennen. Het was januari en in Ethiopië was het zomers warm. Ik keek om mij heen en zag zwaluwen vliegen. ‘Hé, hier zijn jullie dus als het in Nederland winter is!’ Het voelde als een droom: Johan Both uit Oud-Beijerland, die met zijn trompet in het circus terecht was gekomen, die heel toevallig Gertjan Wiersma was tegengekomen die mij in contact had gebracht met het wonderlijke circus in Ethiopië. Ik was op weg naar nieuwe avonturen en wist op dat moment nog niet dat ik twee weken later midden in een Ethiopisch circusfestival terecht zou komen. Mijn energie stroomde: ‘Joehoe!!’. In de euforie die ik voelde, besloot ik op dat moment dat ik mij volledig zou gaan toewijden aan het verder ontwikkelen van Circus Rotjeknor*. De voorstellingen zouden dynamischer en interessanter worden. We zouden veel meer gaan bewegen en dansen op live gespeelde muziek. Het Ethiopische vuur waarmee ik bij de eerste kennismaking in juni 1995 aangestoken was, was flink aan het branden geraakt!

*Circus Rotjeknor bestond op dat moment nog maar drie jaar en had drie groepen die iedere zaterdag circuslessen hadden in de gymzaal van de Ichthus PABO. Ik had al wel een jaar eerder mijn baan in het onderwijs opgezegd en daarmee had ik alle vrijheid om te doen waar mijn hart naar uit ging.

Het eerste circusfestival in Ethiopië

Toen ik nog maar net in Ethiopië was, vernam ik dat er plannen waren voor een circusfestival waar alle Ethiopische circussen bij elkaar zouden komen. Als ik geluk had zou ik nog in Ethiopië zijn als dat festival plaats zou vinden. En dat geluk had ik! En daarbij had ik het geluk dat ik een gloednieuwe compacte videocamera bij me had met voldoende lege Hi-8 videobanden. Ik heb alle videobanden volledig gebruikt en bewaard. Bij mijn thuiskomst heb ik van de vele uren aan opgenomen beelden handmatig een compilatie gemaakt van 38 minuten. De bedoeling was maximaal een half uur maar dat is niet gelukt. Het videoverslag van het eerste Ethiopische circusfestival is door heel veel mensen bekeken en nog steeds online terug te zien.


Het verslag in De knor:


Het videoverslag: 38 minuten


Een uitgave van het educatieve maandblad SAMSAM geheel gewijd aan de circussen in Ethiopië, uitgegeven in maart 1997 door het Koninklijke Instituut voor de Tropen (KIT): 24 pagina’s