Van Circus Rotjeknor naar Rotterdam Circusstad
Het ontstaan van Circus Rotjeknor
In 1989 vierde het Amsterdamse Circus Elleboog haar 40-jarig bestaan met een indrukwekkende jubileumvoorstelling in Theater Carré. Het was bij deze voorstelling op 16 december 1989 dat ik op het idee kwam om in Rotterdam een jeugdcircus op te richten. Een echt Rotterdams jeugdcircus moest ook een echt Rotterdamse naam krijgen en zo bedacht ik Circus Rotjeknor. Op 6 oktober 1992 was ik met Anne Kuipers bij de notaris voor de oprichting van Stichting Circus Rotjeknor.
Op zaterdagochtend 20 maart 1993 vond de eerste circusles van Circus Rotjeknor plaats in de gymzaal van de Ichthus-PABO aan de Binnenrotte, midden in het centrum van Rotterdam. Wat begon met een groep van 24 artiesten groeide in een paar jaar al uit naar een club met meer dan 100 jonge circusartiesten. En hier bleef het niet bij. Vanuit Circus Rotjeknor verzorgde ik ook circusactiviteiten voor scholen en buurthuizen.
Circusplan voor de hele stad
Terwijl ik dacht uniek te zijn met Circus Rotjeknor bleek in Rotterdam-Zuid al een circusclub te bestaan bij buurthuis ’t Ravennest. De samenwerking was al snel gevonden. Samen met SWF (Stichting Welzijn Feijenoord) en TOS (Thuis Op Straat), stelden we in februari 1999 het circusplan ‘Circuswereld in Hillesluis’ op. Met Hillesluis als voorbeeld kon het plan gebruikt worden voor de hele stad Rotterdam. Kinderen konden op vier niveaus meedoen aan het circusspel: op straat, op school, in het buurthuis en op stedelijk niveau bij Circus Rotjeknor. Naar aanleiding van dit circusplan gingen TOS-medewerkers in diverse Rotterdamse wijken aan de slag met circusactiviteiten op pleinen. Op schoolniveau timmerde Circus Rotjeknor al flink aan de weg en met het Jeugdvakantiepaspoort en het programma ‘Kunstkijken’ van de SKVR maakten al vele honderden kinderen kennis met Circus Rotjeknor. Rotterdam begon echt al op een circusstad te lijken.
Rotterdam is vele steden
Toen Rotterdam na vele jaren niet meer de grootste havenstad van de wereld was, was er behoefte aan een nieuwe identiteit. Onder het motto ‘Rotterdam is vele steden’ was Rotterdam in 2001 de Culturele Hoofdstad van Europa. Tijdens dit jaar is het idee ‘Rotterdam Circusstad’ ontstaan. In juni 2004 opperde Eric-Jan van Dalen van de Kiwanies tijdens een vergadering van de huisvestingscommissie van Circus Rotjeknor het idee om een professionele circusopleiding op te richten. Een jaar later werd dit idee opgepikt door Codarts en weer een jaar later ging de eerste lichting van de opleiding ‘Circus Arts’ in september 2006 van start. In de herfstvakantie van 2007 vond er in de Rotterdamse Schouwburg voor het eerst een Rotterdams circusfestival plaats met optredens van Circus Rotjeknor en de eerstejaars studenten van Codarts. In de hal mocht iedereen zelf meedoen aan het circus. Niemand kon er meer omheen dat Rotterdam een echte circusstad aan het worden was.
‘Rotterdam Circusstad’ pilotjaar 2009
In 2008 diende Codarts bij de Gemeente Rotterdam een subsidieaanvraag in met de titel ‘Rotterdam Circusstad’. Het plan voor een pilotjaar werd gehonoreerd met een bijdrage bijna van 400.000 euro! Circus Rotjeknor kreeg de opdracht om een nog grotere doelgroep te bereiken met onder andere het opzetten van circusclubs in diverse Rotterdamse wijken. Codarts kon de HBO-circusopleiding verder ontwikkelen en tijdens het pilotjaar werd ook de basis gelegd voor een jaarlijks terugkerend circusfestival.
Tekst en foto’s: Johan Both