1995: Circus Ethiopia komt naar Nederland
Dat Circus Rotjeknor al in een vroeg stadium een enerverende ontwikkeling kon doormaken was voor een groot deel te danken aan een jeugdcircus uit Ethiopië. Geïnspireerd door de wervelende energie van de Ethiopische circusartiesten, raakten we bij Circus Rotjeknor in een stroomversnelling waar we nog altijd veel profijt van hebben. De voorstellingen ‘In Beweging’ (1999), ‘Wat voor Wereld’ (2000) en ‘Passie’ (2001) kwamen rechtstreeks voort uit de inspiratie die ik opdeed in Ethiopië. Vanwege de grote media-aandacht voor de bezoeken van Circus Ethiopia aan Nederland kreeg Circus Rotjeknor via het Jeugdjournaal en andere TV-programma’s nationale bekendheid.
Een toevallige ontmoeting in Maastricht
Op zaterdagmiddag 2 september 1989 liep ik in Maastricht mee in de parade van het Europese Jongleerfestival. Het festival waar meer dan 2.000 jongleurs van alle windstreken vandaan bij elkaar kwamen, voelde voor mij als een droomwereld. Zo’n grote bonte verzameling mensen had ik nog nooit bij elkaar gezien. In de parade liep ik omgeven door jongleurs, acrobaten, eenwielfietsers, steltlopers én muzikanten. Wat stom dat ik mijn trompet niet had meegenomen! Toevallig liep ik achter een steltloper waar vanuit zijn rugzak een sopraansaxofoon stak. In het Engels vroeg ik hem of ik zijn instrument even mocht gebruiken. Zonder probleem mocht dat en zo kon ik heerlijk meespelen met de muziek. Na afloop van de parade leverde ik de saxofoon weer in en maakte ik kennis met de steltloper. Het bleek mijn eerste ontmoeting te zijn met Gertjan Wiersma uit Rotterdam.
Een paar jaar later kwam Gertjan razend enthousiast terug uit Ethiopië. Hij was daar in contact gekomen met een groep jonge mensen die circuskunsten uitvoerden en die dat combineerden met theater, dans en muziek. Het was een initiatief van de Canadese middelbare schooldocent Marc La Change die in Ethiopië woonde en werkte. Ik was in die tijd zelf bezig met het oprichten van Circus Rotjeknor en vond het bijzonder dat tegelijkertijd een circus in Ethiopië werd opgericht. Toen op 19 juni 1993 in de gymzaal aan de Binnenrotte het eerste optreden van Circus Rotjeknor plaatsvond, doneerden we de volledige opbrengst van de kaartverkoop aan het circus in Ethiopië. Gertjan Wiersma was te gast om het geld in ontvangst te nemen en om ons te vertellen over het bijzondere Afrikaanse circus.

Circus Ethiopia zet in Nederland mijn wereld op z’n kop!
In het voorjaar van 1995 werd ik door Gertjan gebeld. Hij vertelde mij dat hij een prijs gewonnen had van de KLM die haar 75ste verjaardag vierde met het programma ‘Bridging the World’. De prijs was een bezoek van Circus Ethiopia aan Nederland. De voorwaarde was dat hij voor een programma en onderdak moest zorgen en zijn vraag aan mij was of ik daaraan mee wilde werken. Zonder te weten wat er allemaal op mij af zou komen was mijn antwoord was direct: ‘Ja!’. En zo gebeurde het dat een compleet jeugdcircus uit Ethiopië een week lang verbleef in de gymzaal aan de Binnenrotte. Met mijn Rotterdamse circusvrienden (Gertjan Wiersma, Bouke van Tongeren en Paul Griffioen) vormden een werkgroepje. Vrijwel alle organisaties die we benaderden, werkten mee. Zo zorgde het Rode Kruis voor 30 bedden, mochten we gratis een bezoek brengen aan diergaarde Blijdorp en ontvingen we geld van diverse bedrijven. Ook Circus Elleboog uit Amsterdam, Circus Jopie uit Utrecht en Circus Sim Sala Bim uit Eindhoven werkten mee.

Mijn idee over Ethiopië was gebaseerd op wat ik had gezien had op de televisie. Vooral de beelden van het indrukwekkende concert Live Aid uit 1985 waren op mijn netvlies blijven hangen. Van een kindercircus uit Ethiopië had ik niet veel hoge verwachtingen. Ik rekende op iets aandoenlijks: zielige kinderen die eenvoudige kunstjes vertoonden. Op zaterdag 17 juni 1995 vierde UNICEF-Nederland haar 40-jarige bestaan met een galashow in de jaarbeurs in Utrecht. Koningin Beatrix was erbij aanwezig. Op dit gala zag ik voor het eerst een optreden van Circus Ethiopia. Het begon met een stukje theaterspel van een jongetje (Hassan) die in armoedige kleding verveeld rondliep. Hij raapte een jongleerballetje op en proefde daarvan. Zijn ogen straalden en vanuit stand sprong hij een salto achterwaarts. Direct bij zijn landing, klonk de ritmisch swingende live gespeelde Ethiopische muziek op instrumenten zoals de krar waar ik nog nooit van gehoord had. Wat volgende was een duizelingwekkende energieke show. Ik viel bijna letterlijk van mijn stoel. Wat ik die 20 minuten meemaakte zette alles op zijn kop! Mijn hele idee over Afrika, mijn ideeën over (kinder)circus en mijn ideeën over muziek: alles werd vanaf dat moment anders. Een dag later arriveerde het complete gezelschap van Circus Ethiopia in Rotterdam. Op woensdagavond 21 juni hadden we bij Circus Rotjeknor een open podium waarbij de jeugdige artiesten kennis met elkaar konden maken. Op zaterdag 24 juni verzorgden we met Circus Rotjeknor, op het Heemraadsplein in de tent van het Volkstheater, een kort voorprogramma. De tent zat stampvol met Ethiopiërs uit heel Nederland. Er moest zelfs een tweede show gespeeld worden om al het toegestroomde publiek een plek te kunnen geven. Dezelfde avond was er in gebouw De Heuvel een afscheidsfeestje. We hadden de eerste Rotjeknor T-shirts laten drukken om mee te kunnen geven aan onze nieuwe Ethiopische circusvrienden.

mijn geluk kon niet op toen ik hoorde dat twaalf Ethiopische circusartiesten in september nog een keer terugkwamen voor de opname van het tv-programma ‘Wereldwensen’ van de NCRV. Omdat in de uitzending de ontmoeting met de Nederlandse jeugdcircussen centraal stond, mochten er ook vier artiesten van Circus Jopie (Utrecht) meedoen en van Circus Rotjeknor deden Gertjan, Femke en Clara mee. We hadden prachtige dagen met elkaar. De uitzending van het tv-optreden is nog ergens bewaard gebleven op de VHS videoband.




Na de eerste ontmoetingen in 1995 volgden nog veel meer interessante avonturen met Circus Ethiopia. In totaal ben ik acht keer op bezoek geweest in Ethiopië. Er vonden meerdere uitwisselingen plaats en Circus Rotjeknor trad een aantal keer samen op met Circus Ethiopië. in 1998 zond de AVRO zelfs een documentaire uit over de vriendschap van Circus Rotjeknor met Circus Ethiopië. De laatste ontmoeting met Ethiopische circusartiesten was in juli 2018 met een gastoptreden tijdens het 25-jarig jubileum van Circus Rotjeknor in het Nieuwe Luxortheater. In de ‘Geschiedenis van Circus Rotjeknor’ zal Circus Ethiopia nog wel vaker aan bod komen.